Giới thiệu chung về xã Phùng Xá
   2018-09-17 09:37:47
Phùng Xá là xã miền núi của huyện Cẩm Khê, nằm ở ven sông Hồng, phía đông giáp với sông Hồng, phía tây giáp xã Đồng Cam và xã Tùng Khê, phía nam giáp xã Sơn Nga, phía bắc giáp xã Phương xá. Diện tích tự nhiên là 408,7 ha.

1.         Sự hình thành xã Phùng Xá

Phùng Xá là xã miền núi của huyện Cẩm Khê, nằm ở ven sông Hồng, phía đông giáp với sông Hồng, phía tây giáp xã Đồng Cam và xã Tùng Khê, phía nam giáp xã Sơn Nga, phía bắc giáp xã Phương xá. Diện tích tự nhiên là 408,7 ha; dân số: 4.336 người, với 1.082 hộ, cơ cấu kinh tế của xã chủ yếu là sản xuất nông nghiệp. Đảng bộ xã Phùng Xá có 11 chi bộ, trong đó có 8 chi bộ khu dân cư, 3 chi bộ trường học. Tổng số có ........ đảng viên. Thu nhập chính của người dân chủ yếu là từ sản xuất nông nghiệp và dịch vụ say xát buôn bán nhỏ lẻ.

Ngược dòng thời gian, Phùng Xá vào thời đại Hùng Vương nằm trong bộ văn lang của nước Văn lang cổ đại. Lãnh thổ của bộ Hùng Vương trải rộng hai bên bờ Sông Hồng.

Thời Bắc thuộc, Phùng Xá nằm trong quận Giao Chỉ, rồi huyện Mê linh, huyện Thừa Hóa.

Năm 1939, Phùng Xá thuộc châu Thao Giang, rồi huyện Hoa Khê. Từ năm 1891, Phùng xá thuộc huyện Cẩm Khê, sau Cách mạng Tháng Tám 1945, vào năm 1946 Phùng Xá là một thôn thuộc xã Minh Tân huyện cẩm Khê, năm 1953 thôn Phùng Xá được tách khỏi xã Minh Tân thành lập một xã riêng gọi là xã Phùng Xá.

Tháng 10 năm 1977 xã Phùng Xá thuộc huyện Sông Thao. Từ tháng 10 năm 1995 huyện Sông Thao trở lại phạm vi của huyện Cẩm Khê trước đây, xã Phùng Xá thuộc huyện Cẩm Khê.

Xã Phùng Xá xưa kia có một ngôi miếu, 8 ngôi Đình, 4 ngôi chùa và 01 Nhà thờ họ giáo, thờ cúng theo tín ngưỡng tự do của nhân dân.

2.         Điều kiện tự nhiên, tiềm năng và sự phát triển về kinh tế - xã hội ở Phùng Xá.

     Phùng Xá là miền đất có thiên nhiên phong phú, sơn thủy hòa quyền, con người cần cù, siêng năng lao động.

       Hệ thống ao, đầm ở Phùng Xá cũng chiếm hàng chục ha đã giúp Phùng xá có nguồn thủy sản tương đối dồi dào. Nói chung người ta gọi đất Phùng Xá là “Sơn cao thủy thâm”, địa hình phức tạp, giao thông đi lại trước kia rất khó khăn.

       Nghề nghiệp chính của cư dân Phùng Xá là làm ruộng và trồng hoa màu. Vùng đồng ruộng Phùng Xá trước kia có tổng diện tích đất canh tác là 177,8ha, chủ yếu tập trung ở khu vực cánh Đồng Ba. Xưa kia cánh đồng này hàng năm chỉ cấy được một vụ do “chiêm khô, mùa úng”. Ngoài ra, đồng ruộng Phùng Xá còn nằm lẻ tẻ, xen kẽ đồi gò ở các khu vực khác như Đồng Sủng, Đồng Phiêng, Đồng Quán, Ma Si, Đồng Si, Đồng Xẩy. Đến nay diện tích đất nông nghiệp ở xã Phùng Xá đã được đưa máy cày, máy bừa vào làm đất thay cho tập quán lâu đời là con trâu đi trước cái cày theo sau. Cánh Đồng Ba hiện nay đã sản xuất được 3 vụ/năm, 2 vụ lúa, 1 vụ cây vụ đông.  Vì vậy tổng sản lượng lương thực trong toàn xã vẫn đảm bảo vững chắc phục vụ nhu cầu lương thực trên địa bàn xã.

        Năm 2016 xã Phùng Xá đã xây dựng được chợ quê phục vụ nhân dân buôn bán trao đổi hàng hóa mang lại thu nhập cho người dân. Trước kia nhân dân sản xuất, chăn nuôi chỉ để phục vụ nhu cầu trong gia đình, nhưng từ khi xây dựng chợ nhân dân đã biết mang hàng hóa đi trao đổi, buôn bán, hoạt động mua bán, trao đổi mặt hàng phục vụ người tiêu dùng.

        3.Dân cư và truyền thống văn hóa – xã hội.

        *Dân cư:

Với tổng dân số 4.336 người. Theo tài liệu thống kê của địa phương, năm 1945, Phùng Xá có 1700 người, năm 1956 có 377 hộ gồm 1859 người, năm 2003 có 3680 người, đến năm 2018 xã Phùng Xá có  1.082 hộ 4.336 người.

Cơ cấu dân tộc trong dân cư ở xã Phùng Xá từ xa xưa đến nay chủ yếu là người Kinh, đến nay toàn xã có 21 người dân tộc thiểu số (Mường, Tày, Nùng....). Những người con các dân tộc thiểu số đến với xã Phùng Xá chủ yếu vì lý do hôn nhân gia đình.

Gắn với đặc điểm chung cơ cấu gia đình Việt Nam, cơ cấu gia đình ở Phùng Xá  từ xưa đến nay chịu ảnh hưởng to lớn của điều kiện lịch sử cụ thể. Trước kia các gia đình thường  có từ 3 thế hệ trở lên, gọi là "tam đại đồng đường", "tứ đại đồng đường"... Do quá trình vận động xã hội  và sự thay đổi nhận thức, từ 4-5 thập niên trở lại đây, mô hình gia đình nhiều thế hệ đã giảm đáng kể và thay vào đó là mô hình gia đình một hai thế hệ. Cơ cấu gia đình ở Phùng Xá  nằm trong mối quan hệ tổng thể giữa gia đình và họ tộc, với thôn xóm, làng xã bằng tình cảm chân thành, đầm ấm, thân thương.

 

*Đời sống dân cư, tập quán sinh hoạt và truyền thống văn hóa.

Sản xuất nông nghiệp là ngành chủ đạo trong đời sống kinh tế của người dân Phùng Xá. Trong quá trình sản xuất gặp rất nhiều khó khăn do tác động của thiên nhiên nhưng người dân Phùng Xá luôn giữ vững truyền thống cần cù lao động, sản xuất, sẵn sàng vượt qua khó khăn.

         Đời sống kinh tế gắn liền với tập quán sinh hoạt của cư dân Phùng Xá được tiếp nối từ đời này qua đời khác.

        Đời sống kinh tế gắn liền với tập quán sinh hoạt của cư dân Phùng Xá được tiếp nối từ đời này qua đời khác.

         Thờ cúng tổ tiên là một phong tục truyền đời mang tính nhân văn sâu sắc, được thể hiện phổ biến trong mọi gia đình để qua đó tỏ lòng biết ơn công đức tổ tiên và cầu xin tổ tiên phù hộ cho con cháu được may mắn. Trong mỗi gia đình ở Phùng Xá, bàn thờ tổ tiên được lập ở nơi trang trọng nhất và luôn được giữ gìn trang nghiêm. Với đạo lý kính trọng, biết ơn cha mẹ, ông bà, tổ tiên; theo phương châm  "sống tết, chết giỗ", từ thập niên 60 của thế kỷ XX trở về trước, khi cha mẹ còn sống, cứ đến ngày lễ, ngày tết, dù to hay nhỏ  (tết Nguyên đán, tết Hàn thực mồng 3 tháng 3, tết Đoan ngọ mồng 5 tháng 5, giằm tháng 7, mồng 10 tháng 10 âm lịch...), những người con, dù trai hay gái, đã đi xây dựng gia đình đều sắm một mâm cỗ chín, kính biếu cha mẹ. Mấy chục năm gần đây, vì  nhiều lý do, con cái không nhất thiết phải sắm cỗ chín mà có thể biếu cha mẹ bằng các loại quà bánh, thực phẩm phù hợp và tiện lợi mà quan trọng là trong đó chứa đựng tình cảm thiêng liêng, mong cha mẹ sống lâu, vui khỏe với tâm niệm  "Bao nhiêu vàng ngọc trên đời, cũng không mua được nụ cười mẹ, cha". Đối với tổ tiên, ông bà, cha mẹ đã qua đời, vào ngày giỗ hàng năm, con cháu dù ở đâu, làm gì đều cố gắng  cao nhất để trở về  tề tựu bên bàn thờ tưởng nhớ tổ tiên, cầu mong cho gia đình bình an may mắn. Nét văn hóa, nhân văn sâu sắc đó từ bao đời nay và mãi mãi là một phần quan trọng trong đời sống của người dân Phùng Xá.

            Cùng với phong tục thờ cúng tổ tiên, nhân dân Phùng Xá luôn trân trọng, tôn thờ người có công với làng với nước. Đạo lý đó được thể hiện dưới hình thức mang tính cộng đồng với nghi thức phong phú, trang nghiêm tại lễ hội Đình Cả hàng năm được tổ chức vào ngày 9-10/03; việc tổ chức Lễ hội là thể hiện sự tôn thờ những bậc "thánh nhân" linh thiêng cao cả và là điểm nhấn cho hoạt động văn hóa tâm linh của cộng đồng và mỗi người. Về cách thức tổ chức lễ hội mang đậm dấu ấn trong nếp sống của cư dân nông nghiệp vùng trung du miền núi.

 

* Đạo Thiên Chúa được truyền vào Phùng Xá từ cuối thế kỷ XĨ, sau khi đã có Nhà Thờ xứ Hưng Hóa và Nhà Thờ Du Ba, lúc đầu mới có 20 người theo đạo Thiên chúa, sau đông dần lên và đã lập Nhà Thờ họ giáo ở Xóm Sậu. Đến nay Phùng Xá có 52 hộ gồm 230 người theo đạo Thiên chúa. Đồng bào theo đạo và không theo đạo ở Phùng Xá vẫn sống đoàn kết với nhau.

 

*Phật giáo ở Phùng Xá:

Giá trị đạo đức là ý nghĩa chủ đạo trong hoạt động tôn giáo. Bởi thế bản chất hướng thiện, tu nhân tích đức của đạo Phật cũng như đạo Công giáo đã đi vào tâm thức của mỗi người dân Phùng Xá một cách tự nhiên, gắn với tín ngưỡng truyền thống và nhu cầu văn hóa cộng đồng. Cũng từ bản chất hướng thiện trong sinh hoạt tôn giáo đã làm cho tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái trong xây dựng cuộc sống qua bao thế hệ luôn được nuôi dưỡng, trở thành truyền thống đáng tự hào của người dân Phùng Xá.


Đình Cả xã Phùng Xá

Trên địa bàn xã hiện nay có một ngôi Chùa Nam được khôi phục, tôn tạo trên nền móng cũ.

Trong các cuộc đấu tranh chống giặc ngoại xâm đô hộ, nhân dân Phùng Xá đã nêu cao truyền thống anh hùng, bất khuất của dân tộc ta, nhân dân Phùng Xá đã phát huy mạnh mẽ những truyền thống tốt đẹp đó trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Pháp và Mỹ, cũng như trong sự nghiệp đổi mới toàn diện quê hương, đất nước hiện nay.

Số người ghé thăm trong ngày:1164
Tông số người ghé thăm:1269096