Trang thông tin điện tử xã cẩm khê

Kính thưa toàn thể Nhân dân!
Trên địa bàn thôn không có rừng. Tuy nhiên, không có rừng trên địa bàn
không có nghĩa là không có hoạt động thuộc phạm vi quản lý của pháp luật lâm
nghiệp. Bởi vì vẫn có nhiều tổ chức, doanh nghiệp, hộ gia đình và cá nhân hoạt động
sản xuất, kinh doanh, chế biến, vận chuyển, mua bán, tàng trữ lâm sản; đồng thời có
các cơ sở nuôi sinh sản, nuôi sinh trưởng động vật rừng.
Đây là những hoạt động có thể được pháp luật cho phép nếu tổ chức, cá nhân
thực hiện đầy đủ các điều kiện, thủ tục và quản lý đúng quy định.
Tuy nhiên, nếu động vật rừng hoặc lâm sản không có nguồn gốc hợp pháp,
không có hồ sơ phù hợp, nuôi nhốt động vật rừng trái quy định, mua bán hoặc
vận chuyển trái pháp luật, người vi phạm có thể bị xử phạt với mức rất cao, bị tịch
thu tang vật, phương tiện và trường hợp đủ yếu tố cấu thành tội phạm có thể bị xử lý
hình sự.
Chính phủ đã ban hành Nghị định số 146/2026/NĐ-CP ngày 06/5/2026 quy
định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp, có hiệu lực từ ngày
25/6/2026.
Nghị định quy định mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực lâm nghiệp đối với cá
nhân là 500 triệu đồng, đối với tổ chức là 1,0 tỷ đồng.
Đặc biệt, đối với động vật nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IB, chế tài xử phạt hành
chính rất cao; trách nhiệm hình sự theo Điều 234, Điều 244 Bộ luật Hình sự còn
nghiêm khắc hơn.
Thưa toàn thể Nhân dân!
1. Không có rừng trên địa bàn không có nghĩa là được tự do nuôi động
vật rừng
- Một số người vẫn có suy nghĩ:
"Nuôi trong nhà thì không ai kiểm tra."
"Nuôi làm cảnh vài con thì không sao."
"Mua lại của người quen thì đã hợp pháp."
"Nuôi từ lâu rồi nên được coi là hợp pháp."
"Người bán nói có giấy tờ thì cứ mua"
Đây là những cách hiểu rất dễ dẫn đến vi phạm pháp luật.
- Theo Điều 24 Nghị định 146/2026/NĐ-CP, hành vi săn, bắt, giết, nuôi,
nhốt động vật rừng trái quy định pháp luật bị xử phạt.
+ Đối với động vật rừng thông thường và động vật Nhóm IIB, mức phạt được
xác định theo giá trị tang vật.
- Đặc biệt, đối với động vật rừng Nhóm IB, mức xử phạt rất cao.
2. Nuôi, nhốt động vật Nhóm IB trái pháp luật có thể bị phạt hàng trăm
triệu đồng
- Đây là nội dung đặc biệt cần Nhân dân ghi nhớ.
Theo Điều 24 Nghị định 146/2026/NĐ-CP:
+ Động vật Nhóm IB với số lượng dưới 03 cá thể lớp chim, bò sát hoặc
động vật lớp khác: Phạt từ 300 triệu đồng đến 330 triệu đồng;
+ 01 cá thể lớp thú hoặc từ 03 đến 04 cá thể lớp chim, bò sát hoặc từ 03
đến 05 cá thể động vật lớp khác: Phạt từ 330 triệu đồng đến 360 triệu đồng;
+ 02 cá thể lớp thú hoặc từ 05 đến 06 cá thể lớp chim, bò sát hoặc từ 06
đến 09 cá thể động vật lớp khác: Phạt từ 360 triệu đồng đến 400 triệu đồng.
Ngoài phạt tiền, tang vật, dụng cụ, công cụ vi phạm có thể bị tịch thu;
phương tiện vi phạm cũng có thể bị tịch thu trong các trường hợp Nghị định
quy định.
Như vậy, chỉ một số lượng rất nhỏ động vật Nhóm IB cũng có thể dẫn đến
mức phạt hàng trăm triệu đồng.
Người dân tuyệt đối không được coi việc nuôi nhốt trong hộ gia đình là trường
hợp đương nhiên được miễn hoặc không bị xử lý.
3. Cần đặc biệt phân biệt "động vật rừng Nhóm IB" với động vật thông thường
- Không phải mọi loài động vật đều có cùng chế độ quản lý.
- Động vật rừng thông thường, động vật Nhóm IIB, động vật Nhóm IB và
các loài thuộc Phụ lục CITES có chế độ quản lý khác nhau.
- Do đó, trước khi mua, nhận nuôi, vận chuyển hoặc đưa bất kỳ loài động vật
rừng nào về cơ sở, người dân phải xác định:
+ Tên loài;
+ Loài đó thuộc danh mục nào;
+ Có thuộc Nhóm IB, IIB hay không;
+ Có thuộc Phụ lục CITES hay không;
+ Nguồn gốc của từng cá thể;
+ Điều kiện nuôi;
+ Có phải đăng ký mã số cơ sở hay không;
+ Có phải thực hiện chế độ sổ theo dõi, thông báo hay thủ tục khác hay không.
Không được chỉ dựa vào tên gọi thông thường của con vật để xác định
chế độ pháp lý.
4. Có nguồn gốc hợp pháp mới là điều kiện quan trọng
- Người dân cần đặc biệt lưu ý: Khi kiểm tra một cơ sở nuôi động vật rừng,
vấn đề không chỉ là "có con vật hay không" mà còn phải xác định con vật đó có
nguồn gốc hợp pháp hay không.
- Nguồn gốc phải được chứng minh bằng hồ sơ phù hợp với quy định pháp luật.
- Hồ sơ phải phù hợp với: đúng loài – đúng số lượng – đúng nguồn gốc –
đúng chủ cơ sở – đúng thời điểm và đúng tình trạng quản lý.
- Nếu cơ sở có hồ sơ ghi nhận một số lượng nhất định nhưng thực tế có số lượng
lớn hơn; hồ sơ ghi một loài nhưng thực tế là loài khác; hoặc hồ sơ không chứng minh
được nguồn gốc của cá thể đang nuôi,... thì có thể bị xử lý theo quy định.
Vì vậy, không được mua động vật chỉ dựa vào lời người bán rằng:
"Đây là động vật nuôi sinh sản."
"Đây là con nuôi từ lâu."
"Có giấy của trại."
"Không cần mã số."
"Cứ nuôi đi, khi nào bán mới làm thủ tục."
Những lời nói đó không thay thế được hồ sơ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.
5. Cơ sở nuôi động vật rừng phải thực hiện đúng chế độ quản lý
- Đối với các cơ sở nuôi động vật rừng, đặc biệt là loài nguy cấp, quý, hiếm và
loài thuộc Phụ lục CITES, chủ cơ sở phải thực hiện đúng các yêu cầu về quản lý.
- Một trong những nội dung quan trọng là đăng ký mã số cơ sở nuôi khi
thuộc trường hợp phải đăng ký; lập và quản lý sổ theo dõi; ghi chép đầy đủ, chính
xác; thực hiện thông báo, báo cáo theo quy định.
- Theo Điều 27 Nghị định 146/2026/NĐ-CP, một số hành vi vi phạm về quản
lý hồ sơ, sổ theo dõi có mức phạt từ 05 triệu đồng đến 10 triệu đồng.
- Trường hợp cơ sở có nguồn gốc động vật hợp pháp nhưng không đăng ký
mã số cơ sở nuôi theo quy định có thể bị phạt từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng
và bị buộc thực hiện việc đăng ký.
Như vậy:
Nuôi hợp pháp nhưng không thực hiện đúng chế độ quản lý vẫn có thể bị
xử phạt.
6. Không được tự ý tăng số lượng động vật tại cơ sở
- Một trong những nguy cơ phát sinh vi phạm là cơ sở đã được quản lý một
số lượng động vật nhất định nhưng sau đó tự ý mua thêm, nhận thêm, sinh sản thêm
hoặc đưa cá thể khác vào cơ sở mà không thực hiện đầy đủ quy định.
- Chủ cơ sở phải quản lý chính xác từng loài và số lượng theo quy định.
- Không được:
+ Mua thêm nhưng không cập nhật;
+ Nhận chuyển giao nhưng không thực hiện thủ tục;
+ Đưa động vật từ cơ sở khác về mà không có hồ sơ;
+ Tự ý trao đổi động vật với người khác;
+ Bán hoặc chuyển giao động vật nhưng không thực hiện thủ tục;
+ Để số lượng thực tế khác với sổ theo dõi.
- Khi kiểm tra, sổ sách và thực tế phải phù hợp.
7. Không mua bán động vật rừng không có nguồn gốc hợp pháp
- Theo Điều 26 Nghị định 146/2026/NĐ-CP, hành vi tàng trữ, mua bán, xuất
khẩu, nhập khẩu, chế biến lâm sản trái pháp luật bị xử phạt theo giá trị, chủng loại
và mức độ vi phạm.
- Đối với động vật rừng và sản phẩm động vật rừng, mức phạt tăng theo giá
trị tang vật.
- Đặc biệt, sản phẩm của động vật Nhóm IB và động vật Nhóm IB có những
khung phạt rất cao.
- Người dân không được mua:
+ Động vật rừng không rõ nguồn gốc;
+ Bộ phận cơ thể động vật rừng không rõ nguồn gốc;
+ Sản phẩm động vật rừng không có hồ sơ;
+ Sản phẩm quảng cáo trên mạng xã hội nhưng không chứng minh được nguồn gốc;
+ Động vật được người bán nói là "nuôi sinh sản" nhưng không có hồ sơ hợp pháp.
Mua lại từ người khác không làm cho nguồn gốc bất hợp pháp trở thành
hợp pháp.
8. Không vận chuyển lâm sản nếu chưa kiểm tra hồ sơ
- Theo Điều 25 Nghị định 146/2026/NĐ-CP, vận chuyển lâm sản không có
hồ sơ hợp pháp hoặc hồ sơ có nhưng lâm sản thực tế không phù hợp với hồ sơ là
hành vi bị xử phạt.
- Mức phạt tăng theo loại lâm sản, khối lượng, giá trị và chủng loại.
- Trong các trường hợp nghiêm trọng, mức phạt đối với cá nhân có thể lên tới
500 triệu đồng.
- Phương tiện cơ giới sử dụng để vận chuyển cũng có thể bị tịch thu trong các
trường hợp Nghị định quy định.
- Vì vậy, chủ xe, lái xe, chủ hàng và người nhận vận chuyển phải kiểm tra hồ
sơ trước khi vận chuyển.
- Không nên vì tiền công vận chuyển mà nhận chở động vật rừng, gỗ hoặc sản
phẩm động vật rừng không rõ nguồn gốc.
9. Không được nhầm lẫn giữa thiếu hồ sơ và lâm sản trái pháp luật
- Đây là điểm các cơ sở kinh doanh cần đặc biệt lưu ý.
- Nếu lâm sản đã được xác định có nguồn gốc hợp pháp nhưng hồ sơ chưa
được lập, quản lý hoặc xuất trình đúng quy định thì có thể bị xử lý theo Điều 27.
- Cụ thể Điều 27 quy định mức phạt từ 05 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối
với một số hành vi như:
+ Không chấp hành đầy đủ quy định về hồ sơ;
+ Không xuất trình hồ sơ khi cơ quan có thẩm quyền kiểm tra;
+ Không lập hoặc lập không đúng sổ theo dõi;
+ Ghi chép không đầy đủ hoặc không đúng thực tế.
- Trong khi đó, nếu lâm sản không có hồ sơ hợp pháp hoặc lâm sản thực tế
không phù hợp với hồ sơ, thì có thể bị xử lý theo Điều 25 hoặc Điều 26 với mức
phạt cao hơn rất nhiều.
- Do đó, các cơ sở phải chủ động hoàn thiện hồ sơ ngay từ khi mua, tiếp
nhận, vận chuyển và đưa lâm sản vào cơ sở.
10. Cơ sở kinh doanh, chế biến lâm sản phải kiểm soát từ đầu vào
- Đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cơ sở chế biến lâm sản, cần thực
hiện phương châm:
+ Không mua hàng không rõ nguồn gốc.
+ Không nhập hàng khi chưa kiểm tra hồ sơ.
+ Không sử dụng hồ sơ của lô hàng khác.
+ Không ghi sổ khác với thực tế.
+ Không nhận hàng chỉ dựa vào cam kết của người bán.
+ Không để hàng hóa thực tế khác với hồ sơ.
- Theo Điều 27 Nghị định 146/2026/NĐ-CP, cơ sở phải thực hiện đúng quy
định về sổ theo dõi, ghi chép và báo cáo.
- Việc quản lý hồ sơ không chỉ là thủ tục hành chính mà là căn cứ quan trọng
để chứng minh nguồn gốc hợp pháp của lâm sản.
11. Đặc biệt cảnh giác với việc mua bán trên mạng xã hội
- Hiện nay, nhiều loại động vật rừng và sản phẩm động vật rừng được quảng
cáo, trao đổi qua mạng xã hội.
- Người dân cần cảnh giác với các quảng cáo:
"Động vật nuôi sinh sản có giấy."
"Nuôi trong nhà không cần thủ tục."
"Động vật rừng thông thường."
"Chỉ nuôi vài con làm cảnh."
"Có nguồn gốc trại nhưng không cần mã số."
"Giấy tờ sẽ bổ sung sau."
- Người mua không nên căn cứ vào những lời quảng cáo này.
- Trước khi giao dịch phải xác minh rõ: “loài gì – thuộc danh mục nào –
nguồn gốc từ đâu – hồ sơ gì – cơ sở nào – số lượng bao nhiêu – có cần mã số cơ
sở hay không”.
- Nếu chưa xác định rõ thì không mua, không nhận, không vận chuyển và
không đưa về cơ sở nuôi.
12. Hình thức xử phạt không chỉ là phạt tiền
- Nhân dân cần hiểu rõ tính nghiêm khắc của Nghị định 146/2026/NĐ-CP.
Ngoài phạt tiền, tùy hành vi, người vi phạm còn có thể bị:
+ Tịch thu động vật, lâm sản;
+ Tịch thu công cụ, dụng cụ;
+ Tịch thu phương tiện;
+ Đình chỉ hoạt động cơ sở chế biến lâm sản từ 06 tháng đến 12 tháng
trong các trường hợp luật định;
+ Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp;
+ Buộc nộp lại số tiền bằng trị giá tang vật, phương tiện nếu tang vật,
phương tiện bị tịch thu đã bị tiêu thụ, tẩu tán hoặc tiêu hủy trái pháp luật;
Đồng thời phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả khác theo quy định.
- Đối với cơ sở kinh doanh, việc bị đình chỉ hoạt động trong thời gian dài có
thể gây thiệt hại rất lớn về kinh tế, uy tín và hoạt động sản xuất, kinh doanh.
13. Vi phạm nghiêm trọng có thể bị xử lý hình sự
- Người dân cần đặc biệt ghi nhớ: Không phải cứ dưới mức xử phạt hành
chính cao nhất là đương nhiên chỉ bị phạt hành chính.
- Nếu hành vi đạt các điều kiện cấu thành tội phạm theo Bộ luật Hình sự thì
có thể bị xử lý hình sự.
- Đối với động vật hoang dã thuộc phạm vi Điều 234 Bộ luật Hình sự, người
thực hiện các hành vi săn, bắt, giết, nuôi, nhốt, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái
phép trong trường hợp luật định có thể bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 300 triệu
đồng, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm;
các trường hợp tăng nặng có thể bị phạt tù đến 12 năm.
- Đặc biệt, đối với động vật nguy cấp, quý, hiếm thuộc Nhóm IB, Điều 244
Bộ luật Hình sự đã được sửa đổi bởi Luật số 86/2025/QH15.
+ Theo quy định hiện hành, trong các trường hợp thuộc khoản 1 Điều 244,
người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 01 tỷ đồng đến 04 tỷ đồng hoặc phạt tù từ
01 năm đến 05 năm.
+ Đối với các trường hợp tăng nặng, hình phạt có thể từ 05 năm đến 10 năm
tù; trường hợp đặc biệt nghiêm trọng có thể đến 15 năm tù.
+ Đối với pháp nhân thương mại, Điều 244 còn quy định mức phạt tiền rất cao,
trong trường hợp phạm tội thuộc khoản 1 có thể từ 02 tỷ đồng đến 30 tỷ đồng.
Như vậy, việc nuôi nhốt trái phép động vật Nhóm IB không chỉ có nguy cơ bị xử
phạt hành chính hàng trăm triệu đồng mà trong trường hợp đủ dấu hiệu tội phạm còn có
thể dẫn đến trách nhiệm hình sự với mức phạt tiền hàng tỷ đồng hoặc phạt tù.
14. Các cơ sở cần chủ động tự kiểm tra
- Đề nghị các tổ chức, doanh nghiệp, hộ gia đình và cá nhân đang nuôi động
vật rừng hoặc kinh doanh lâm sản chủ động rà soát:
Một là, toàn bộ danh mục loài đang nuôi, kinh doanh.
Hai là, số lượng thực tế từng loài.
Ba là, nguồn gốc của từng cá thể hoặc từng lô hàng.
Bốn là, hồ sơ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.
Năm là, mã số cơ sở nuôi, trồng nếu thuộc trường hợp phải đăng ký.
Sáu là, sổ theo dõi nuôi, trồng; sổ nhập, xuất lâm sản.
Bảy là, việc ghi chép có đầy đủ, chính xác và phù hợp với thực tế hay không.
Tám là, việc thông báo, báo cáo có đúng thời hạn hay không.
Chín là, việc mua, bán, chuyển giao, vận chuyển có đầy đủ hồ sơ hay không.
Nếu phát hiện thiếu sót, cần chủ động liên hệ với cơ quan Kiểm lâm để được
hướng dẫn thực hiện đúng quy định; không nên chờ đến khi cơ quan chức năng kiểm
tra mới xử lý.
15. Những điều người dân tuyệt đối không được làm
- Đề nghị toàn thể Nhân dân ghi nhớ:
+ Không tự ý nuôi, nhốt động vật rừng trái pháp luật.
+ Đặc biệt không nuôi, nhốt động vật Nhóm IB khi chưa xác định đầy đủ
nguồn gốc và điều kiện pháp lý.
+ Không mua động vật rừng qua mạng xã hội khi chưa xác định nguồn gốc.
+ Không mua bán động vật rừng không có hồ sơ hợp pháp.
+ Không tàng trữ bộ phận, sản phẩm động vật rừng không rõ nguồn gốc.
+ Không nhận vận chuyển lâm sản khi chưa kiểm tra hồ sơ.
+ Không sử dụng hồ sơ của cá thể hoặc lô hàng này cho cá thể hoặc lô
hàng khác.
+ Không khai báo sai chủng loại, số lượng, nguồn gốc.
+ Không tự ý đưa động vật về cơ sở nuôi mà không thực hiện quy định về
quản lý.
+ Không tự ý trao đổi, chuyển giao, mua bán động vật rừng khi chưa xác
định điều kiện pháp lý.
+ Không bỏ qua việc lập sổ, ghi chép, thông báo và báo cáo theo quy định.
Thưa toàn thể Nhân dân!
Không có rừng trên địa bàn không đồng nghĩa với không chịu sự quản lý
của pháp luật lâm nghiệp.
Một cơ sở nuôi động vật rừng nằm giữa khu dân cư vẫn phải chấp hành đầy đủ pháp luật.
Một hộ gia đình nuôi một vài cá thể động vật rừng vẫn phải xác định nguồn
gốc và điều kiện pháp lý.
Một người lái xe nhận vận chuyển một chuyến hàng lâm sản vẫn phải kiểm tra hồ sơ.
Một cơ sở kinh doanh mua một lô gỗ hoặc một sản phẩm động vật rừng vẫn
phải kiểm tra nguồn gốc.
Đặc biệt, đối với động vật Nhóm IB, chỉ một số lượng rất nhỏ cũng có thể
dẫn đến mức phạt hành chính 300–330 triệu đồng hoặc cao hơn tùy trường hợp;
nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm, Điều 244 Bộ luật Hình sự hiện hành còn quy định
mức phạt tiền 01 tỷ đến 4 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm ở khung
cơ bản, các khung nặng hơn có thể đến 15 năm tù.
Vì vậy, mỗi tổ chức, hộ gia đình và cá nhân hãy chủ động tìm hiểu pháp luật,
kiểm tra nguồn gốc trước khi mua, nhận, nuôi, vận chuyển hoặc kinh doanh động
vật rừng và lâm sản.
Khi phát hiện hành vi nuôi nhốt, mua bán, vận chuyển, tàng trữ động vật rừng
hoặc lâm sản trái pháp luật, đề nghị Nhân dân thông báo cho Ủy ban nhân dân cấp
xã, cơ quan Kiểm lâm hoặc cơ quan Công an để kịp thời kiểm tra, xử lý theo quy
định.
Xin trân trọng cảm ơn toàn thể Nhân dân đã lắng nghe!